Rà soát ứng dụng bên thứ ba được kết nối với tài khoản AI

Khi dùng các công cụ AI, bạn thường bấm "cho phép" để kết nối với Google Drive, email, lịch hay tiện ích trình duyệt. Mỗi lần cho phép là một quyền được cấp, và theo thời gian bạn có thể quên rất nhiều ứng dụng vẫn đang đọc được dữ liệu của mình. Nếu một ứng dụng bị lộ hoặc vốn không đáng tin, tài khoản của bạn có nguy cơ bị lợi dụng.

Bài này hướng dẫn cách rà soát định kỳ các kết nối đó, gỡ cái không cần và nhận ra dấu hiệu đáng ngờ. Tên mục trong từng ứng dụng có thể khác theo phiên bản, hãy tìm theo ý nghĩa.

Vì sao cần rà soát?

• Ứng dụng kết nối thường có quyền đọc email, file, danh bạ hoặc lịch, đôi khi cả quyền gửi thay bạn.
• Quyền vẫn còn hiệu lực dù bạn đã lâu không dùng ứng dụng.
• Tiện ích lạ, "công cụ AI miễn phí" không rõ nguồn gốc có thể là cách để lấy dữ liệu.
• Kết nối thừa làm tăng bề mặt rủi ro mà không có lợi ích gì.

Bước 1: Rà soát kết nối với tài khoản Google

1. Đăng nhập tài khoản Google, bấm ảnh đại diện, chọn Manage your Google Account (Quản lý Tài khoản Google).
2. Chọn Security (Bảo mật).
3. Tìm mục như Your connections to third-party apps & services (Kết nối của bạn với ứng dụng và dịch vụ bên thứ ba) hoặc tương tự.
4. Mở từng ứng dụng, xem quyền đang được cấp.
5. Với ứng dụng không còn dùng hoặc không nhận ra, bấm Delete all connections (Xóa mọi kết nối) hoặc tùy chọn tương tự.

Bước 2: Rà soát với tài khoản Microsoft

1. Đăng nhập tài khoản Microsoft ở trang quản lý tài khoản chính thức.
2. Vào mục Privacy (Quyền riêng tư) hoặc Security (Bảo mật).
3. Tìm mục về ứng dụng và dịch vụ có quyền truy cập dữ liệu của bạn.
4. Thu hồi quyền của ứng dụng không cần.

Bài cách bảo vệ tài khoản Microsoft và Outlook có thêm các bước bảo vệ tài khoản.

Bước 3: Rà soát trong chính tài khoản AI

1. Mở ứng dụng AI bạn dùng (ChatGPT, Gemini, Claude, Copilot...) và vào Settings (Cài đặt).
2. Tìm các mục như Connected apps (Ứng dụng đã kết nối), Connectors, Integrations, Plugins, Memory. Tên mục có thể khác.
3. Xem danh sách dịch vụ đang kết nối, ngắt cái không dùng.
4. Kiểm tra mục chia sẻ cuộc trò chuyện (liên kết công khai) và xóa nếu không cần.
5. Xem lại tính năng ghi nhớ, tắt khi không muốn lưu thông tin cá nhân. Xem cách dùng tính năng Memory của ChatGPT và tắt khi cần.

Bước 4: Rà soát tiện ích trình duyệt

1. Mở trình duyệt, vào trang quản lý Extensions (Tiện ích mở rộng).
2. Xem từng tiện ích, đặc biệt tiện ích AI. Xóa tiện ích không nhớ đã cài.
3. Với tiện ích đang dùng, kiểm tra quyền, như đọc dữ liệu trên mọi trang web.
4. Chỉ cài tiện ích từ cửa hàng chính thức của trình duyệt, từ nhà phát triển rõ ràng.

Dấu hiệu đáng ngờ

• Ứng dụng đòi quyền quá rộng so với chức năng (ví dụ công cụ soạn chữ mà đòi đọc toàn bộ email).
• Tên ứng dụng na ná sản phẩm nổi tiếng nhưng nhà phát hành lạ.
• Bạn không nhớ đã cấp quyền khi nào.
• Có đăng nhập hoặc email lạ báo từ tài khoản vào thời điểm bạn không dùng.
• Quảng cáo "AI miễn phí mở khóa mọi thứ" yêu cầu đăng nhập tài khoản chính.

Nếu nghi ngờ tài khoản đã bị lợi dụng

1. Thu hồi quyền ứng dụng đáng ngờ ngay.
2. Đổi mật khẩu tài khoản, dùng mật khẩu mạnh và duy nhất.
3. Bật xác thực hai lớp. Xem cách bật xác thực hai yếu tố cho Facebook và ứng dụng Google Authenticator, Microsoft Authenticator.
4. Đăng xuất khỏi mọi thiết bị trong phần bảo mật của tài khoản.
5. Kiểm tra email, quy tắc chuyển tiếp thư lạ và thiết bị đăng nhập.
6. Nếu có liên quan tiền bạc, liên hệ ngân hàng qua đường dây nóng chính thức của ngân hàng và cơ quan chức năng.

Thói quen tốt

• Rà soát kết nối mỗi vài tháng.
• Chỉ cấp quyền tối thiểu cần thiết.
• Dùng tài khoản riêng cho thử nghiệm công cụ lạ thay vì tài khoản chính.
• Đọc kỹ màn hình xin quyền trước khi bấm cho phép.

Đừng quên những điều không nên đưa vào AI, xem những thông tin không nên đưa vào ChatGPT và AI.

Ví dụ rà soát

Bạn mở trang bảo mật Google và thấy một ứng dụng "tóm tắt email bằng AI" cấp quyền đọc Gmail từ nhiều tháng trước mà bạn không dùng. Hãy mở ứng dụng đó, xem quyền, rồi xóa kết nối. Sau đó kiểm tra tiếp danh sách và giữ lại những ứng dụng bạn nhận ra và còn dùng.

Cần hỗ trợ thêm?

Nếu máy tính của bạn có dấu hiệu nhiễm mã độc, trình duyệt bị cài tiện ích lạ hoặc bị đổi trang chủ, hãy mang tới dịch vụ sửa chữa của Cường Tech để kiểm tra miễn phí. Doanh nghiệp cần rà soát an toàn thông tin có thể xem dịch vụ IT hoặc gọi 0943.847.333.