Cách nhận biết lừa đảo học bổng, du học trên mạng

Mỗi mùa tuyển sinh, mạng xã hội lại tràn ngập tin nhắn kiểu «Chúc mừng bạn đã trúng học bổng toàn phần». Phụ huynh và học sinh rất dễ bị cuốn vào vì ai cũng muốn một cơ hội tốt. Bài này giúp bạn nhận ra những dấu hiệu lừa đảo phổ biến và biết cách tự kiểm tra trước khi đưa tiền hay giấy tờ cho bất kỳ ai.

Nguyên tắc gốc rất ngắn: học bổng thật là bạn đi xin, còn học bổng lừa đảo thường tự tìm đến bạn rồi đòi tiền trước.

Những kịch bản lừa đảo thường gặp

Trúng học bổng dù chưa nộp hồ sơ

Bạn nhận được email, tin nhắn Zalo hoặc Facebook báo đã trúng học bổng của một trường nước ngoài, trong khi chưa từng đăng ký. Học bổng thật hầu như luôn yêu cầu bạn nộp hồ sơ, bài luận, bảng điểm và qua nhiều vòng xét duyệt.

Thu phí trước để «giữ suất» hoặc «bảo lãnh»

Đối tượng yêu cầu chuyển một khoản tiền để giữ chỗ, đóng phí xử lý, phí bảo lãnh hay phí xét duyệt nhanh, thường kèm hạn chót gấp. Khi bạn chuyển tiền, chúng yêu cầu thêm một khoản khác rồi biến mất.

Giả mạo trường, tổ chức hoặc công ty tư vấn

Trang web có logo và hình ảnh giống trường thật, nhưng tên miền hơi khác hoặc mới đăng ký. Một số nơi tự xưng là «đại diện chính thức» mà không có giấy tờ chứng minh.

Hứa chắc chắn đậu visa, chắc chắn có việc làm thêm

Không ai được phép cam kết chắc chắn kết quả xét visa. Lời hứa «bao đậu 100%» hoặc «đi làm thêm lương cao» là dấu hiệu cần dừng lại để kiểm tra.

Dấu hiệu cảnh báo nên dừng ngay

• Liên hệ đến từ tài khoản cá nhân, email miễn phí (Gmail, Yahoo…) thay vì email tên miền của trường.
• Thúc ép quyết định nhanh: «chỉ còn 2 suất», «hết hạn hôm nay».
• Yêu cầu chuyển tiền vào tài khoản cá nhân thay vì tài khoản đứng tên tổ chức.
• Xin ảnh CCCD, hộ chiếu, mã OTP hoặc mật khẩu email «để làm hồ sơ».
• Hồ sơ, thư mời có nhiều lỗi chính tả, ngữ pháp, logo mờ.
• Không cho bạn gặp trực tiếp hoặc không có địa chỉ văn phòng rõ ràng.

Cách tự kiểm tra từng bước

1. Ghi lại tên trường, tên học bổng và tên người liên hệ, không bấm vào đường dẫn trong tin nhắn.
2. Tự gõ tên trường lên Google, vào trang chính thức của trường và tìm mục học bổng (Scholarships) hoặc tuyển sinh quốc tế.
3. Đối chiếu tên học bổng, điều kiện, thời hạn và email liên hệ với những gì trên trang chính thức. Nếu không có học bổng đó, đây là lừa đảo.
4. So sánh tên miền người gửi với tên miền trang chính thức, từng ký tự một. Chỉ một chữ khác cũng là giả mạo.
5. Với công ty tư vấn du học: hỏi giấy phép hoạt động và kiểm tra thông tin qua kênh của cơ quan quản lý giáo dục hoặc cơ quan đăng ký kinh doanh; hỏi rõ hợp đồng, các khoản phí và điều khoản hoàn tiền bằng văn bản.
6. Nếu vẫn phân vân, gọi trực tiếp cho văn phòng tuyển sinh của trường bằng số điện thoại lấy từ trang chính thức, không dùng số do người lạ đưa.

Xem thêm cách kiểm tra website khi mua sắm tại nhận biết website lừa đảo khi mua hàng online, các dấu hiệu rất giống với trang học bổng giả.

Nếu lỡ chuyển tiền hoặc gửi giấy tờ

Bình tĩnh và làm ngay theo thứ tự sau:

1. Gọi tổng đài in trên thẻ hoặc trong ứng dụng chính thức của ngân hàng để báo giao dịch nghi lừa đảo, nhờ hỗ trợ theo quy trình của ngân hàng.
2. Lưu lại toàn bộ bằng chứng: tin nhắn, email, ảnh chuyển khoản, số tài khoản nhận, trang web.
3. Trình báo cơ quan công an nơi gần nhất và cung cấp bằng chứng đã lưu.
4. Nếu đã gửi ảnh giấy tờ cá nhân, hãy cảnh giác với các cuộc gọi, tin nhắn mạo danh sau đó và đổi mật khẩu các tài khoản liên quan.
5. Báo cáo tài khoản lừa đảo cho nền tảng, tham khảo cách báo cáo trang web, tài khoản lừa đảo.

Dặn dò cho phụ huynh và học sinh

• Dành thời gian đọc hợp đồng và hỏi lại điều chưa rõ. Cơ sở uy tín không ngại bạn kiểm tra.
• Cùng con xem lại các điều kiện học bổng, đừng quyết định vì áp lực thời hạn.
• Dùng email riêng cho việc nộp hồ sơ và bật xác thực hai bước, vì tài khoản email bị chiếm cũng có thể bị lợi dụng để lừa người quen. Nếu gặp tình huống này, xem cần làm gì khi bị lộ mật khẩu email.
• Kiểm tra kỹ các đường dẫn đăng nhập, thanh toán trước khi nhập thông tin.

Cần hỗ trợ thêm?

Nếu bạn nhận được email hay tin nhắn đáng ngờ và chưa chắc nên làm gì, cứ giữ nguyên và mang máy tới Cường Tech để kỹ thuật viên giúp kiểm tra thiết bị, quét mã độc và bảo vệ tài khoản. Bạn cũng có thể gọi hotline 0943.847.333 hoặc xem trang dịch vụ sửa chữa của cửa hàng.