Cách tắt UPnP và kiểm tra cổng mở trên router

Router nhà bạn có một tính năng tên là UPnP, cho phép các thiết bị và ứng dụng trong mạng tự yêu cầu router mở cổng mà không cần bạn can thiệp. Nó tiện cho game, camera, máy chơi game, nhưng cũng có nghĩa là có thể có những cổng đang mở mà bạn không hề biết.

Bài này giải thích UPnP là gì, cách kiểm tra router đang mở cổng nào, cách tắt UPnP và những việc cần làm nếu sau khi tắt có ứng dụng bị ảnh hưởng.

UPnP là gì và vì sao nên quan tâm

UPnP (Universal Plug and Play) là chuẩn giúp thiết bị trong mạng LAN tự đăng ký chuyển tiếp cổng (port forwarding) trên router. Ví dụ game online, phần mềm tải torrent, camera IP, máy chủ media có thể nhờ UPnP mở cổng để máy bên ngoài kết nối vào được.

Vấn đề là bất kỳ thiết bị nào trong mạng, kể cả thiết bị bị nhiễm mã độc, cũng có thể yêu cầu mở cổng. Router cũ còn có lỗ hổng ở chính tính năng UPnP. Vì vậy nhiều chuyên gia khuyên tắt UPnP nếu bạn không cần, và mở cổng thủ công khi thực sự cần.

Bạn có thể đọc thêm về các biện pháp bảo vệ router cơ bản trong bảo mật router: đổi mật khẩu quản trị, tắt tính năng không cần.

Bước 1: Vào trang quản trị router

Giao diện mỗi hãng khác nhau, nhưng quy trình chung như sau.

1. Kết nối máy tính vào mạng Wi-Fi hoặc cắm dây mạng vào router.
2. Mở trình duyệt, nhập địa chỉ của router (thường in ở nhãn dưới đáy router, ví dụ 192.168.0.1 hoặc 192.168.1.1).
3. Đăng nhập bằng tài khoản quản trị. Nếu chưa đổi, thông tin mặc định thường in trên nhãn router.

Nếu không vào được, xem không vào được trang quản trị router 192.168.0.1.

Bước 2: Kiểm tra cổng đang mở

Tên mục có thể khác tùy hãng, bạn thử tìm theo các từ khóa sau:

1. Tìm mục UPnP (thường trong Advanced (Nâng cao), NAT Forwarding hoặc Network (Mạng)).
2. Xem UPnP Service List hoặc danh sách ánh xạ cổng đang hoạt động. Mỗi dòng cho biết thiết bị nào (địa chỉ IP nội bộ) đã mở cổng nào, giao thức TCP hay UDP.
3. Tìm thêm mục Virtual Server, Port Forwarding hoặc DMZ để xem có cổng nào bạn hoặc người khác đã mở thủ công.
4. Với mỗi dòng, hãy tự hỏi: mình có biết thiết bị và ứng dụng này không? Nếu không nhận ra, ghi lại địa chỉ IP, rồi đối chiếu với danh sách thiết bị đã kết nối.
5. Xóa những mục bạn chắc chắn không dùng.

Bạn cũng nên kiểm tra mục DMZ: nếu đang bật và trỏ tới một máy trong nhà, mọi cổng của máy đó bị phơi ra Internet. Chỉ bật khi hiểu rõ mục đích.

Bước 3: Tắt UPnP

1. Trong trang quản trị, vào mục UPnP.
2. Chuyển sang Disable (Tắt) hoặc bỏ dấu chọn Enable UPnP.
3. Bấm Save (Lưu) hoặc Apply (Áp dụng).
4. Khởi động lại router theo hướng dẫn nếu giao diện yêu cầu.

Sau khi tắt, những ánh xạ cổng do UPnP tạo thường bị xóa sau khi khởi động lại.

Nếu sau khi tắt UPnP, game hoặc camera gặp lỗi

Một số game, console có thể báo kiểu NAT bị hạn chế, phòng chat game khó kết nối, camera IP không xem từ xa được. Bạn có hai hướng:

• Chỉ mở đúng cổng cần dùng bằng port forwarding thủ công, hướng dẫn cụ thể có trong cách mở port router để chơi game online. Hãy dùng địa chỉ IP cố định cho máy cần mở cổng.
• Nếu thật sự phải bật lại UPnP, hãy bảo đảm router đã cập nhật firmware mới nhất, xem cách cập nhật firmware router đúng cách, và kiểm tra danh sách ánh xạ định kỳ.

Khi nào nên nhờ người có chuyên môn

Nếu bạn thấy rất nhiều cổng mở, thiết bị lạ trong danh sách, router tự đổi cấu hình hoặc mạng chậm bất thường, hãy cân nhắc đặt lại router về mặc định, cập nhật firmware rồi cấu hình lại từ đầu với mật khẩu mạnh. Nếu router đã quá cũ và không còn được cập nhật, nên thay router mới.

Cần hỗ trợ thêm?

Cường Tech có các router Wi-Fi để bạn tham khảo ở mục thiết bị mạng, và có thể hỗ trợ cấu hình, kiểm tra mạng gia đình hoặc văn phòng. Bạn cũng có thể xem dịch vụ IT hoặc gọi hotline 0943.847.333.