Ổ cứng mạng NAS cho gia đình có nên dùng

NAS (Network Attached Storage) là một ổ lưu trữ nối vào mạng nhà, cho nhiều thiết bị cùng truy cập ảnh, phim, tài liệu qua Wi-Fi hoặc dây mạng. Gia đình nên dùng NAS khi có nhiều người, nhiều thiết bị cần chung kho dữ liệu lớn; còn nếu chỉ sao lưu ảnh cá nhân thì ổ cứng gắn ngoài hoặc đám mây thường đơn giản hơn.

Bài này giúp bạn cân nhắc NAS có đáng không, cần gì kèm theo và những lỗi hay mắc phải. Danh mục cửa hàng hiện chưa có thiết bị NAS, nên bạn hãy hỏi cửa hàng để báo hàng và giá nếu quan tâm.

NAS là gì, hoạt động ra sao

Hình dung NAS như một chiếc máy tính nhỏ chuyên làm kho lưu trữ. Bên trong có một hoặc vài ổ cứng, cắm vào router bằng dây mạng. Các thiết bị trong nhà (điện thoại, laptop, TV) truy cập dữ liệu như một ổ đĩa chung.

Một số NAS còn có ứng dụng để:

• Tự động sao lưu ảnh, video từ điện thoại.
• Phát phim lên TV, điện thoại.
• Truy cập dữ liệu từ xa khi đi ra ngoài.
• Sao lưu máy tính tự động theo lịch.

Tính năng cụ thể khác nhau theo hãng và dòng máy, nên hãy xem kỹ trước khi mua.

Khi nào gia đình nên dùng NAS

NAS hợp lý nếu:

• Gia đình có nhiều người cùng lưu ảnh, phim, tài liệu và muốn một kho chung.
• Bạn có kho phim, nhạc, ảnh lớn và muốn xem trên nhiều thiết bị.
• Muốn tự động sao lưu điện thoại và máy tính mà không phụ thuộc đám mây trả phí.
• Có nhu cầu truy cập từ xa và chấp nhận cấu hình thêm.
• Bạn không ngại học một chút về mạng và quản trị.

Khi nào không cần NAS

• Chỉ một hai người dùng, dữ liệu vài trăm GB: ổ cứng gắn ngoài là đủ. Xem ổ cứng gắn ngoài để sao lưu, chọn SSD hay HDD.
• Bạn muốn đơn giản, không muốn cấu hình mạng.
• Dữ liệu ít, dùng Google Drive hoặc dịch vụ đám mây là gọn nhất: cách dùng Google Drive để lưu và chia sẻ file.
• Ngân sách hạn chế: NAS gồm thiết bị cộng ổ cứng, chi phí ban đầu cao hơn ổ ngoài.

Chi phí và yếu tố cần tính

Ngoài thiết bị NAS, bạn cần cân nhắc:

• Ổ cứng bên trong: nên dùng ổ chuyên cho NAS vì chạy liên tục. Khi hỏi mua, nhờ cửa hàng tư vấn loại phù hợp.
• Router và dây mạng: nên dùng cổng Gigabyte và dây mạng đúng chuẩn để chép nhanh. Router hiện tại của bạn có cổng LAN Gigabit không? Cửa hàng có Router TP-Link Archer AX23 và switch TP-Link 8 cổng Gigabit để mở rộng cổng mạng.
• Điện năng: NAS chạy 24/7 nên tiêu thụ điện liên tục (ít hơn PC nhưng không phải bằng không).
• Thời gian cấu hình: lần đầu cần vài giờ để cài đặt, tạo tài khoản và phân quyền.

NAS không phải bản sao lưu hoàn chỉnh

Đây là hiểu lầm phổ biến. Nếu NAS có hai ổ chạy chế độ nhân bản (RAID 1), một ổ hỏng thì dữ liệu vẫn còn, nhưng NAS không bảo vệ bạn khỏi:

• Xóa nhầm file, nhiễm mã độc mã hóa dữ liệu.
• Cháy, nước vào, mất cắp cả thiết bị.
• Lỗi cập nhật phần mềm.

Vì vậy hãy tuân theo quy tắc sao lưu 3-2-1 (3 bản, 2 loại thiết bị, 1 bản ở nơi khác). Xem sao lưu dữ liệu doanh nghiệp theo quy tắc 3-2-1 và cách sao lưu dữ liệu máy tính an toàn.

Lựa chọn thay thế đơn giản hơn

• Ổ cứng gắn ngoài: rẻ, dễ dùng, mang đi được. Xem cách dùng ổ cứng gắn ngoài lần đầu.
• Đám mây: tiện lợi, truy cập mọi nơi, nhưng trả phí theo dung lượng.
• PC cũ làm máy chủ lưu trữ: tận dụng máy có sẵn, cần chút kiến thức. Xem thêm tận dụng laptop cũ làm máy học tập, máy bàn.

Một vài lời khuyên trước khi mua

1. Ước lượng dung lượng dữ liệu hiện tại và nhu cầu 2–3 năm tới.
2. Chọn số khay ổ phù hợp (1 khay rẻ, 2 khay có thể nhân bản dữ liệu).
3. Kiểm tra router có cổng mạng nhanh. Nếu Wi-Fi nhà yếu, xem Wi-Fi laptop yếu dù ngồi gần router.
4. Dành thời gian đọc hướng dẫn cài đặt, hoặc nhờ kỹ thuật viên cài.

Cần hỗ trợ thêm?

Nếu bạn muốn cài mạng nhà hoặc văn phòng cho NAS, hoặc cần sao lưu cho doanh nghiệp nhỏ, hãy xem dịch vụ IT hoặc vận hành hệ thống IT. Bạn cũng có thể liên hệ cửa hàng để hỏi thiết bị và giải pháp phù hợp.