Tính năng AI trong Windows 11: danh sách và cách bật, tắt

Windows 11 ngày càng có nhiều tính năng AI, từ Copilot cho tới các công cụ trong Paint, Photos hay Notepad. Không phải máy nào cũng có đủ: một số tính năng chạy trên mọi máy đã cập nhật, một số chỉ dành cho Copilot+ PC (máy có NPU từ 40 TOPS, 16GB RAM, 256GB SSD theo yêu cầu của Microsoft). Ngoài ra, tính năng còn phụ thuộc phiên bản Windows, khu vực và ngôn ngữ, nên tên mục trên máy bạn có thể khác.

Bài này giúp bạn biết máy mình có gì, bật tắt ở đâu và cân nhắc quyền riêng tư.

Danh sách tính năng AI thường gặp

• Copilot: trợ lý AI dạng ứng dụng, hỏi đáp và hỗ trợ viết. Xem cách dùng Microsoft Copilot trên Windows 11.
• Click to Do: thao tác nhanh trên chữ hoặc hình đang hiển thị trên màn hình. Xem cách dùng Click to Do. Tính năng này gắn với Copilot+ PC và có thể khác theo phiên bản.
• Paint: các công cụ tạo ảnh, xóa nền và chỉnh ảnh bằng AI, một số cần đăng nhập tài khoản Microsoft hoặc máy Copilot+.
• Photos (Ảnh): gợi ý chỉnh sửa, xóa nền, làm nét, tùy phiên bản.
• Snipping Tool (Công cụ cắt): nhận diện chữ, chỉnh khung chụp thông minh.
• Notepad: các tính năng viết lại, tóm tắt, tùy khu vực và tài khoản. Xem dùng tính năng viết lại bằng AI trong Notepad.
• Windows Studio Effects: làm mờ nền, giữ khung hình khi gọi video, cần phần cứng NPU phù hợp.
• Recall: lưu ảnh chụp màn hình để tìm lại việc đã làm, dành cho Copilot+ PC và thận trọng với quyền riêng tư.

Bước 1: Kiểm tra máy và phiên bản Windows

1. Bấm Start (Bắt đầu), mở Settings (Cài đặt).
2. Vào System (Hệ thống), kéo xuống About (Giới thiệu).
3. Xem Windows specifications (Thông số Windows) để biết phiên bản và bản dựng.
4. Xem mục Processor (Bộ xử lý) và Installed RAM (RAM đã cài).
5. Vào Windows Update (Cập nhật Windows), bấm Check for updates (Kiểm tra bản cập nhật) để cập nhật, vì nhiều tính năng AI đến qua bản cập nhật.

Máy không phải Copilot+ PC vẫn dùng được nhiều tính năng nền, nhưng không có các tính năng cần NPU. Tìm hiểu thêm ở Copilot+ PC và NPU trên laptop là gì.

Bước 2: Bật, tắt Copilot và ứng dụng AI

1. Mở Settings (Cài đặt) và vào Apps (Ứng dụng), chọn Installed apps (Ứng dụng đã cài đặt).
2. Tìm ứng dụng AI cần gỡ (ví dụ Copilot), bấm dấu ba chấm cạnh tên.
3. Chọn Uninstall (Gỡ cài đặt) nếu không dùng.
4. Để ẩn nút khỏi thanh tác vụ, bấm chuột phải vào thanh tác vụ, chọn Taskbar settings (Cài đặt thanh tác vụ) và tắt nút liên quan.

Xem hướng dẫn riêng ở cách tắt hoặc gỡ Copilot khỏi thanh tác vụ Windows. Tên mục có thể đổi sau các bản cập nhật.

Bước 3: Kiểm soát tính năng trong từng ứng dụng

1. Mở ứng dụng (Notepad, Paint, Photos) và bấm biểu tượng Settings (Cài đặt) hình bánh răng bên trong ứng dụng.
2. Tìm mục như AI features (Tính năng AI) hoặc tương tự.
3. Bật hoặc tắt theo ý muốn.
4. Nếu không thấy mục này, tính năng có thể chưa có ở khu vực hoặc phiên bản của bạn.

Bước 4: Xem lại quyền riêng tư

1. Mở Settings (Cài đặt), chọn Privacy & security (Quyền riêng tư và bảo mật).
2. Xem các mục liên quan như Recall & snapshots (nếu máy có), Diagnostics & feedback và App permissions.
3. Tắt tính năng bạn không muốn dùng và kiểm tra lại sau mỗi bản cập nhật lớn.

Với Recall, tính năng chụp ảnh màn hình định kỳ, cân nhắc kỹ trước khi bật vì ảnh có thể chứa thông tin cá nhân. Hãy đọc mô tả chính thức của Microsoft ngay trên máy. Để bảo vệ camera và micro, xem cách kiểm soát ứng dụng dùng camera, micro.

Máy chạy chậm vì tính năng AI?

Các tính năng nền có thể tốn tài nguyên trên máy yếu. Nếu thấy máy chậm hoặc nóng:

1. Nhấn Ctrl + Shift + Esc để mở Task Manager (Trình quản lý tác vụ).
2. Xem tab Processes (Tiến trình) để biết ứng dụng nào chiếm CPU, RAM.
3. Tắt các ứng dụng AI không dùng, hoặc đóng tab trình duyệt dư.
4. Nếu máy vẫn chậm, kiểm tra ổ cứng và RAM, vì máy 8GB RAM dễ nghẽn khi mở nhiều thứ.

Khi nào nên nâng cấp?

Nếu bạn dùng AI hằng ngày, RAM 16GB và SSD là mức thoải mái hơn. Máy muốn có đủ tính năng AI cục bộ cần NPU, điều không thể nâng cấp thêm trên laptop cũ. Khi mua máy, hãy kiểm tra thông số chính thức và hỏi cửa hàng.

Cần hỗ trợ thêm?

Bạn có thể tham khảo danh mục laptop để xem các mẫu hiện có, kể cả dòng có chip AI. Nếu máy đang chạy chậm hoặc cần cài lại Windows, hãy mang tới sửa chữa hoặc gọi 0943.847.333 để được kiểm tra miễn phí.